Dynamic Flood Hazard Assessment Model (DFHAM)
Το Dynamic Flood Hazard Assessment Model (DFHAM) (Δυναμικό Μοντέλο Αξιολόγησης Πλημμυρικού Κινδύνου) είναι ένα υδρολογικά τεκμηριωμένο, χωρικά κατανεμημένο μοντέλο αξιολόγησης πλημμυρικού κινδύνου, σχεδιασμένο για εφαρμογές έγκαιρης προειδοποίησης. Αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του συστήματος Ίναχος, παράγοντας χωρικά κατανεμημένες εκτιμήσεις κινδύνου που στη συνέχεια οπτικοποιούνται και διατίθενται μέσω της πλατφόρμας.
Σχέση μοντέλου και συστήματος
Το DFHAM είναι το μοντέλο που μετασχηματίζει υδρομετεωρολογικές εισροές και γεωχωρικούς δείκτες σε έναν κανονικοποιημένο δείκτη πλημμυρικού κινδύνου. Ο Ίναχος είναι η ερευνητική πλατφόρμα που οργανώνει τα δεδομένα, εκτελεί τις προσομοιώσεις του DFHAM και προβάλλει τα αποτελέσματα (π.χ. χάρτες πρόγνωσης και χρονικά σενάρια). Η διάκριση αυτή επιτρέπει ανεξάρτητη εξέλιξη του μοντέλου και της υποδομής διάχυσης/οπτικοποίησης.
Βασικά χαρακτηριστικά του DFHAM
- Χωρική ανάλυση: πλέγμα σταθερού βήματος (τυπικά 500 m).
- Χρονική ανάλυση: διακριτό χρονικό βήμα 1 ώρας (t = 0–72 h για πρόγνωση).
- Πεδίο εφαρμογής: σχεδιασμός για τον ελλαδικό χώρο (με δυνατότητα εστίασης σε επιμέρους περιοχές/περιπτώσεις).
- Έξοδοι: κανονικοποιημένος δείκτης πλημμυρικού κινδύνου H(t) (0–1) και χωρική ταξινόμηση σε κλάσεις κινδύνου/πιθανότητας.
Πώς λειτουργεί συνοπτικά
Το DFHAM συνδυάζει στατικές χωρικές πληροφορίες που περιγράφουν τη φυσική δεκτικότητα μιας περιοχής με δυναμικές πληροφορίες επεισοδίου που αποτυπώνουν την τρέχουσα/πρόσφατη υδρομετεωρολογική κατάσταση. Η αρχιτεκτονική αυτή επιτρέπει γρήγορες ενημερώσεις ανά χρονικό βήμα και παραγωγή χωρικών εκτιμήσεων κινδύνου σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
- Στατικό σκέλος (μία φορά ανά πλέγμα): παράγει τοπογραφικούς και χωρικούς δείκτες που επηρεάζουν τη συγκέντρωση/διοχέτευση απορροής, τη βασική απορροϊκή συμπεριφορά (π.χ. από κάλυψη γης και εδαφικές ιδιότητες) και δείκτες χωρικής ευαλωτότητας.
- Δυναμικό σκέλος (ανά 6 ώρες): ενσωματώνει τη βροχόπτωση και την υδρολογική «μνήμη» του εδάφους (π.χ. μέσω δεικτών προϋγράνσης), ώστε να αποτυπώνεται η εξέλιξη του κινδύνου στον χρόνο.
- Σύνθεση σε ενιαίο δείκτη: οι πληροφορίες ενοποιούνται σε έναν κανονικοποιημένο δείκτη πλημμυρικού κινδύνου H(t) (0–1), ο οποίος μεταφράζεται σε χωρικές κλάσεις κινδύνου/πιθανότητας για την παραγωγή χαρτών.
Καινοτομία και προστιθέμενη αξία
Η καινοτομία του DFHAM έγκειται στη συστηματική ενοποίηση δυναμικών υδρομετεωρολογικών οδηγών και στατικών χωρικών δεικτών σε χωρικά κατανεμημένη μορφή, με τρόπο υπολογιστικά ελαφρύ, παραμετροποιήσιμο και κατάλληλο για έγκαιρη προειδοποίηση. Σε αντίθεση με πλήρεις υδραυλικές προσεγγίσεις υψηλής πολυπλοκότητας, στοχεύει στη γρήγορη παραγωγή χαρτών κινδύνου με φυσικά ερμηνεύσιμες συνιστώσες και δυνατότητα βαθμονόμησης ανά κατηγορία περιοχής.
- Χωρική ανάλυση ανά κελί: αποτυπώνεται η ετερογένεια και οι τοπικές «εστίες» κινδύνου.
- Χρονική συνέπεια: ενσωματώνεται προϋγράνση/υδρολογική μνήμη, ώστε ο κίνδυνος να μην εξαρτάται μόνο από το στιγμιότυπο βροχής.
- Συγκριτική αναφορά έντασης: χρήση τιμών/κατωφλίων αναφοράς για συνεπή αξιολόγηση της έντασης/στρες ροής.
- Ευελιξία εισόδων: δυνατότητα αξιοποίησης διαφορετικών πηγών δεδομένων (π.χ. προγνώσεις ή αναλύσεις βροχόπτωσης).
Πληροφορίες για το σύστημα Ίναχος
Το σύστημα Ίναχος αποτελεί την ερευνητική πλατφόρμα διάθεσης και οπτικοποίησης των αποτελεσμάτων του DFHAM. Περιλαμβάνει μηχανισμό εκτέλεσης προσομοιώσεων, διαχείριση σεναρίων/εκδόσεων και διεπαφή χαρτογραφικής προβολής. Στόχος του είναι η εύκολη πρόσβαση.